Οδηγίες για ενδοκαρδίτιδα

EVIDENCE BASED MEDICINE

Αναθεωρημένα κριτήρια προφύλαξης λοιμώδους ενδοκαρδίτιδας κατά τις οδοντιατρικές επεμβάσεις.

Κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα, οι επιστήμονες βασιζόμενοι στο γεγονός ότι κατά την διάρκεια επεμβατικών πράξεων προκαλείται ‘’transient’’ βακτηριαιμία και ενδεχομένως αυξάνεται ο κίνδυνος λοιμώδους ενδοκαρδίτιδας οπότε προτεινόταν προφυλακτική αντιβιοτική αγωγή σε ευρύ φάσμα ασθενών με προδιαθεσικούς παράγοντες.

Όπως αποδείχτηκε αργότερα όμως, μικροβιαιμία δεν συμβαίνει μόνο κατά την διάρκεια των οδοντιατρικών επεμβάσεων αλλά επίσης κατά την διάρκεια της μάσησης και του βούρτσισματος των δοντιών αλλά είναι χαμηλής λοιμογονικότητας < 1-100 αποικίες/ml αίματος και μικρής διάρκειας < 10min, οπότε δεν έχουν αξιόλογη κλινική σημασία. Κλασικοί παθογόνοι μικροοργανισμοί που ενοχοποιούνται για Λ.Ε είναι Streptococci, Enterococci, Staphyloccoci, gram (-), βάκιλοι της ομάδας Hacek και ενδοκυττάρια μικρόβια. Τα παραπάνω μικρόβια διαθέτουν πρωτεΐνες επιφάνειας που έχουν την ικανότητα να επικάθονται και να αποικίζουν τις καρδιακές βαλβίδες.

Σύμφωνα με τα αναθεωρημένα κριτήρια της ΑΗΑ και ESC που δημοσιεύτηκαν το 2009 δεν υποστηρίζεται πλέον η ευρεία χρήση αντιβιοτικής προφύλαξης, αλλά συστήνεται περιορισμένη προφυλακτική αγωγή σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη λοιμώδης ενδοκαρδίτιδας. Άλλωστε πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι 1: 14.000.000 των οδοντιατρικών επεμβάσεων θα οδηγήσει σε Λ.Ε ενώ από την άλλη πλευρά η ευρεία χρήση των αντιβιοτικών φέρει το ρίσκο της αναφυλακτικής αντίδρασης αλλά και το ρίσκο δημιουργίας ανθεκτικών μικροβίων. Όσον αφορά τις οδοντιατρικές επεμβάσεις κατά αρχή επιβάλλονται  άσηπτες συνθήκες χειρουργείου κατά την διάρκεια των επεμβάσεων αυτών, καθώς επίσης είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος της καλής στοματικής υγιεινής.

Καρδιολογικά νοσήματα υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη λοιμώδους ενδοκαρδίτιδας

  1. Ασθενείς με προσθετική βαλβίδα.
  2. Ασθενείς με προηγούμενο επεισόδιο λοιμώδους ενδοκαρδίτιδας.
  3. Ασθενείς με συγγενείς καρδιακές ανωμαλίες.

Χημειοπροφύλαξη συστήνεται: Για επεμβάσεις στην περιοχή των ουλών και των δοντιών ή σε παρεμβάσεις διάτρησης του στοματικού βλεννογόνου.

Αντίθετα χημειοπροφύλαξη δεν συστήνεται για ενέσεις αναισθησίας στα ούλων, για αφαίρεση ραμμάτων ή ορθοδοντικών επεμβάσεων, ούτε για συρραφή στην περιοχή των ούλων και στα χείλη.

Προτεινόμενη προφυλακτική αγωγή για οδοντιατρικές επεμβάσεις

ΜΙΑ ΕΦΑΠΑΞ ΔΟΣΗ 30-60min ΠΡΙΝ

 

ΑΝΤΙΒΙΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΑΙΔΙΑ
Amoxicillin ή ampicillin 2gr p.o ή iv 50mgr/kgr ΒΣ
Clindamycin

(σε περιπτώσεις αλλεργίας στηνpenicillin)

600mg p.o ήi.v 20mg/kgr p.o ή iv

Κεφαλοσπορίνες δεν συστήνονται σε ασθενείς με αλλεργία στην πενικιλλίνη λόγω πιθανής διασταυρούμενης αντίδρασης.

Ιωάννα Μιξάκη
Ειδικός Παθολόγος